Auteur: E.H. Guido Cooman Vierde klok: Sint Jozefsklok.

Voorzijde:

HEEFT MIJ TE LEUVEN GEGOTEN ANDREAS LUDOVICUS JAN VANAERSCHODT, HOOFDOPVOLGER VAN ANDREAS LODEWIJK VANDENGHEYN

HEEFT MIJ GEZEGEND ZEER EERWAARDE HEER FERDINAND VAN DE PUTTE, KANUNNIK [EN] DEKEN, BESTUURDER VAN DIT HUIS. HEBBEN MIJ JOSEPH GENOEMD DE HEER HENRI JOSEPH NOLF BURGEMEESTER EN BESTUURDER VAN DIT HUIS EN MEVROUW CLOTHILDE DE BIEN ECHTGENOTE VAN DE HEER CHARLES DE MULIÉ BESTUURDER VAN DIT HUIS; ONDER MEVROUW THERESIA DEGRYSE, SUPERIEURE, EN EERWAARDE HEER HENRI JOSEPH FLOOR, DIRECTEUR.

IN HET JAAR 1870

Ommezijde:

Begin 2025 werd een nieuw klokje aan de sinds 2021 3 wachtende klokken in de tuin van de Verrijzeniskerk toegevoegd. Het was sinds eind de jaren ’60 in de buurt van de Burgemeester Pyckestraat te horen, nl. de Sint-Jozefsklok uit de toren van het OCMW Woon-Zorgcentrum Sint-Jozef, waarvan de afbraakwerken in 2024 werden aangevat.

Met deze Sint-Jozefsklok gaan we nog verder in de tijd terug dan 1996 (klok 3 uit 1959), 1954 (klok 2 uit 1908) en 1908 (klok 1). Deze “nieuwe” klok dateert van 1870 en is dus, jawel - in originele toestand -, straks 156 jaren “jong” (want klokken worden voor de eeuwigheid gezegend …).

In 1836 stichtte weduwe Isabella Calewaert (°1756-†1840) in Kortrijk samen met drie andere vrome vrouwen de Congrégation des soeurs hospitalières de Jésus, Marie et Joseph of de latere Zusters van de H. Familie. Aanvankelijk wilden zij zich als lekenzusters inzetten in de ambulante zieken- en bejaardenzorg. Samen met E.H. Carolus Doom, onderpastoor op Sint-Maarten, opende Isabella Calewaert in 1838-1839, met medewerking van het Bureel van Weldadigheid (voorloper van de Commissie voor Openbare Onderstand of het latere OCMW), een bejaardentehuis in een pand op de hoek van de Voorstraat en de Molenstraat (nu Langemeersstraat), gekend als het 'Oud Mannenhuis' of het Sint-Jozefsgesticht ('t Kadulkot in de volksmond), op de plaats waar zich nu Dienstencentrum De Zonnewijzer en Assistentiewoningen Ten Olme bevinden.

Meer dan 120 jaren na de oprichting ging het met infrastructuur van het Sint-Jozefsrusthuis steeds minder goed. De verouderde leefomstandigheden voor de bewoners gaven voeding aan negatieve geruchten die het rusthuis een slechte reputatie bezorgden. Uiteindelijk nam men begin jaren 1960 de beslissing om het rusthuis vanuit de Voorstraat over te brengen naar een nieuwbouw in de Condédreef. In 1965 verhuisden de bewoners naar het nieuwe Instituut Sint-Jozef. Uit de toren van de thans verdwenen kapel van het 'oude Sint-Jozef' verhuisde ook het klokje mee naar de toren van de nieuwe kapel aan de Condédreef. Daar gaf het gedurende een vijftigtal jaren de uurslag aan of kondigde het een kerkdienst aan.

Met de berichten over de nieuwe Zorgcampus 't Huis dat in de tuin van Sint-Jozef zou worden gebouwd, knoopten we contacten aan met de Directie van het WZC en de Stad Kortrijk, of deze klok als Kortrijks erfgoedstuk een nieuw leven zou kunnen krijgen even verderop aan de Verrijzeniskerk. De reactie was positief: zo mag dit klokje blijven klinken en gaat het niet ergens een onbekend leven leiden in één van de stedelijke dépots …

Het Sint-Jozefsklokje werd te Leuven gegoten door Andreas Ludovicus Vanaerschodt, die de klokkengieterskunst van de familie van den Gheyn, verwanten aan moederszijde, verderzette. De klok werd in 1870 ingezegend door kanunnik Ferdinand Van de Putte (°1807-†1882), pastoor van de Onze Lieve Vrouwekerk en deken van Kortrijk, tevens bestuurder van het Sint-Jozefsgesticht. Als peter en meter van de klok traden op: enerzijds Henri Joseph Nolf (°1818-†1884), burgemeester van Kortrijk en bestuurder, en anderzijds Clothilde De Bien (†1892), echtgenote van Charles De Mulié (°1812-†1889) die eveneens bestuurder was. Mevrouw Theresia Degryse (°1799-†1883) was overste van de zusters van de H. Familie en priester Henri Joseph Floor (°1828-†1884), directeur. Over elk van deze personen valt ongetwijfeld nog meer te vertellen, maar dit vraagt wat meer plaats en tijd …

Bijzonder mooi op het klokje zijn ook de versieringen in een banderol waarop engeltjes een triangeltje aantikken, een apotheekmortier en -vijzel hanteren, een klokje luiden, een vierklank (misbelletjes) schudden, een kleine beiaard aankloppen …, allemaal zaken die in een (brons-)gieterij worden vervaardigd…

We danken de Stad Kortrijk van harte om deze klok ter beschikking te willen stellen.